<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="X63n1258">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1258 禪宗直指</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經數位版, No. 1258 禪宗直指</title>
			<author>明 石成金著</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">63</idno>.<idno type="no">1258</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">卍新纂大日本續藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">禪宗直指</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">CBETA 人工輸入，CBETA 掃瞄辨識</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>原書標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【卍續】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB01926">
				<charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName>
				<mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02133">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02133</charName>
				<mapping cb:dec="985173" type="PUA">U+F0855</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E214</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[糸*系]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB02823">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02823</charName>
				<mapping cb:dec="985863" type="PUA">U+F0B07</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9825</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>頤</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂-一)*臣*頁]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04983">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04983</charName>
				<mapping cb:dec="988023" type="PUA">U+F1377</mapping>
			<mapping type="unicode">U+24103</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[澗-日+活]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05321">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05321</charName>
				<mapping cb:dec="988361" type="PUA">U+F14C9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2E281</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>罟</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(ㄇ@人)/古]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB05418">
				<charName>CBETA CHARACTER CB05418</charName>
				<mapping cb:dec="988458" type="PUA">U+F152A</mapping>
			<mapping type="unicode">U+458D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[虔-文+ㄆ]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB08504">
				<charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName>
				<mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping>
			<mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>燄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15081">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName>
				<mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping>
			<mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15167">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15167</charName>
				<mapping cb:dec="998207" type="PUA">U+F3B3F</mapping>
			<mapping type="unicode">U+2C094</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>朦</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[朦-卄+((並-(前-刖))-一)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB15281">
				<charName>CBETA CHARACTER CB15281</charName>
				<mapping cb:dec="998321" type="PUA">U+F3BB1</mapping>
			<mapping type="normal_unicode">U+9A10</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驗</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[騇-古+(一/心)]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16357">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16357</charName>
				<mapping cb:dec="999397" type="PUA">U+F3FE5</mapping>
			<mapping type="unicode">U+241E5</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[火*立]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB16365">
				<charName>CBETA CHARACTER CB16365</charName>
				<mapping cb:dec="999405" type="PUA">U+F3FED</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[糸*武]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2004-08-05T10:37:04">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0768a" n="0768a"/>
<lb ed="X" n="0768a01"/>
<lb ed="X" n="0768a02"/><cb:docNumber>No. 1258</cb:docNumber>
<lb ed="X" n="0768a03"/><lb ed="R112" n="0972a01"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>傳家寶禪宗直指<note place="inline">明心見<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768001" n="0768001"/>〔桂〕須知成佛成祖要法</note></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="X" n="0768a04"/>
<lb ed="X" n="0768a05"/><lb ed="R112" n="0972a02"/><byline cb:type="author">揚州城　天基　譔著</byline>
<lb ed="X" n="0768a06"/><lb ed="R112" n="0972a03"/><byline cb:type="other">男　<note place="inline">峷年嵩年</note>　校刻</byline>
<lb ed="X" n="0768a07"/><lb ed="R112" n="0972a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">密傳參禪要法</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0768002" n="0768002"/>密傳參禪要法</head>
<lb ed="X" n="0768a08"/><lb ed="R112" n="0972a05"/><p xml:id="pX63p0768a0801">佛法工夫。第一要立堅志。葢志者氣之帥也。人若立
<lb ed="X" n="0768a09"/><lb ed="R112" n="0972a06"/>有堅志。如統軍百萬。威神八面。天日可貫。何事不
<lb ed="X" n="0768a10"/><lb ed="R112" n="0972a07"/>成乎。凡畏難者。志不堅也。因循者。志不堅也。聽言
<lb ed="X" n="0768a11"/><lb ed="R112" n="0972a08"/>更移。中道自畫。始終勤怠者。皆是志不堅也。予曾
<lb ed="X" n="0768a12"/><lb ed="R112" n="0972a09"/>譔讀書心法。開首卽云。立志若堅。反難爲易。今於
<lb ed="X" n="0768a13"/><lb ed="R112" n="0972a10"/>佛法工夫也。亦是如此。</p>
<lb ed="X" n="0768a14"/><lb ed="R112" n="0972a11"/><p xml:id="pX63p0768a1401">志堅則事必成。予今以世事此論。譬如越王之復
<lb ed="X" n="0768a15"/><lb ed="R112" n="0972a12"/>吳讐。張良之報韓恨。以及狄仁傑之再興唐室。總
<lb ed="X" n="0768a16"/><lb ed="R112" n="0972a13"/>因志有所定。而事成果應。佛法亦是如此。</p>
<lb ed="X" n="0768a17"/><lb ed="R112" n="0972a14"/><p xml:id="pX63p0768a1701">俗諺云。男子無志。鈍鐵無剛。女子無志。爛草無穰。
<lb ed="X" n="0768a18"/><lb ed="R112" n="0972a15"/>佛法工夫。此志尤爲最要。</p>
<lb ed="X" n="0768a19"/><lb ed="R112" n="0972a16"/><p xml:id="pX63p0768a1901">中峰大師歌云。也無難。也無易。只貴男兒有眞志。
<lb ed="X" n="0768a20"/><lb ed="R112" n="0972a17"/>志眞。道力<anchor xml:id="nkr_note_orig_0768003" n="0768003"/>四堅強。力強。進道如遊戲。此應<g ref="#CB15281">騐</g>方也。</p>
<lb ed="X" n="0768a21"/><lb ed="R112" n="0972a18"/><p xml:id="pX63p0768a2101">佛法工夫。全在於覺。要知凡夫一念覺。卽一念是佛。
<lb ed="X" n="0768a22"/><lb ed="R112" n="0972b01"/>佛一念不覺。卽一念是凡夫。葢因覺卽是佛。佛卽
<lb ed="X" n="0768a23"/><lb ed="R112" n="0972b02"/>是覺。佛與凡夫。只在覺與不覺而<anchor xml:id="nkr_note_add_0768a2301" n="0768a2301"/><anchor xml:id="beg0768a2301" n="0768a2301"/>已<anchor xml:id="end0768a2301"/>。</p>
<lb ed="X" n="0768a24"/><lb ed="R112" n="0972b03"/><p xml:id="pX63p0768a2401">人心有覺。卽爲有佛。能開六度之行門。能越三祇
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0768b" n="0768b"/>
<lb ed="X" n="0768b01"/><lb ed="R112" n="0972b04"/>之劫海。普利塵沙。廣在福慧。得六種之神通。圓一
<lb ed="X" n="0768b02"/><lb ed="R112" n="0972b05"/>生之佛果。火鑊氷河。聞之變作香林。飮銅入鐵。聽
<lb ed="X" n="0768b03"/><lb ed="R112" n="0972b06"/>則皆生淨土。</p>
<lb ed="X" n="0768b04"/><lb ed="R112" n="0972b07"/><p xml:id="pX63p0768b0401">佛法工夫。予有一句妙訣。只四字。曰堅持正覺。要知
<lb ed="X" n="0768b05"/><lb ed="R112" n="0972b08"/>信力日堅。謂堅固而不更變也。念力日持。謂持執
<lb ed="X" n="0768b06"/><lb ed="R112" n="0972b09"/>而不厭久也。正覺者。圓明普照。不偏不虧也。人能
<lb ed="X" n="0768b07"/><lb ed="R112" n="0972b10"/>發此正覺。本性自然顯露。一切妄心。不待驅除。而
<lb ed="X" n="0768b08"/><lb ed="R112" n="0972b11"/>自降伏。譬如日光一照。黑暗盡明矣。此雖有四字。
<lb ed="X" n="0768b09"/><lb ed="R112" n="0972b12"/>其實只一覺字。但此覺字。皆由定慧而致也。</p>
<lb ed="X" n="0768b10"/><lb ed="R112" n="0972b13"/><p xml:id="pX63p0768b1001">不怕念起。只怕覺遲。念起卽覺。覺之卽無。修行妙
<lb ed="X" n="0768b11"/><lb ed="R112" n="0972b14"/>法。惟在於此。譬如知是做夢。則不昏迷矣。</p>
<lb ed="X" n="0768b12"/><lb ed="R112" n="0972b15"/><p xml:id="pX63p0768b1201">人能知得此覺。須要振起精神。卽如將軍在陣。又
<lb ed="X" n="0768b13"/><lb ed="R112" n="0972b16"/>如刑官在廷。著絲毫昏沉不得。</p>
<lb ed="X" n="0768b14"/><lb ed="R112" n="0972b17"/><p xml:id="pX63p0768b1401">佛法工夫。立志要堅。又要有恒。若不有恒。多至半途
<lb ed="X" n="0768b15"/><lb ed="R112" n="0972b18"/>而廢。或少有得而自止。是皆自棄。深可惜也。</p>
<lb ed="X" n="0768b16"/><lb ed="R112" n="0973a01"/><p xml:id="pX63p0768b1601">佛法工夫。最怕間斷。若勤工一月。<anchor xml:id="nkr_note_add_0768b1601" n="0768b1601"/><anchor xml:id="beg0768b1601" n="0768b1601"/>已<anchor xml:id="end0768b1601"/>臻上乘。只須間
<lb ed="X" n="0768b17"/><lb ed="R112" n="0973a02"/>斷十日五日。彼上乘者。不知何在。更不得援前月
<lb ed="X" n="0768b18"/><lb ed="R112" n="0973a03"/>之勤以自恃。</p>
<lb ed="X" n="0768b19"/><lb ed="R112" n="0973a04"/><p xml:id="pX63p0768b1901">佛法工夫。最怕昏沉散亂。但此昏沉散亂。都從自<anchor xml:id="nkr_note_add_0768b1901" n="0768b1901"/><anchor xml:id="beg0768b1901" n="0768b1901"/>己<anchor xml:id="end0768b1901"/>
<lb ed="X" n="0768b20"/><lb ed="R112" n="0973a05"/>立志不堅。信道不篤之所致。深爲可惜。</p>
<lb ed="X" n="0768b21"/><lb ed="R112" n="0973a06"/><p xml:id="pX63p0768b2101">佛法工夫。全要自參自悟。卽至親厚之父子師友。俱
<lb ed="X" n="0768b22"/><lb ed="R112" n="0973a07"/>替代不得。亦非世法之技藝可以傳授得的。譬如
<lb ed="X" n="0768b23"/><lb ed="R112" n="0973a08"/>他人吃飯。只是他人腹飽。<anchor xml:id="nkr_note_add_0768b2301" n="0768b2301"/><anchor xml:id="beg0768b2301" n="0768b2301"/>己<anchor xml:id="end0768b2301"/>腹仍定饑餓。慧思大
<lb ed="X" n="0768b24"/><lb ed="R112" n="0973a09"/>師云。道源不遠。性海非遙。但自<anchor xml:id="nkr_note_add_0768b2401" n="0768b2401"/><anchor xml:id="beg0768b2401" n="0768b2401"/>己<anchor xml:id="end0768b2401"/>求。莫從他覔。覔
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0768c" n="0768c"/>
<lb ed="X" n="0768c01"/><lb ed="R112" n="0973a10"/>亦不得。得亦不眞。此所謂求人不如求<anchor xml:id="nkr_note_add_0768c0101" n="0768c0101"/><anchor xml:id="beg0768c0101" n="0768c0101"/>己<anchor xml:id="end0768c0101"/>也。</p>
<lb ed="X" n="0768c02"/><lb ed="R112" n="0973a11"/><p xml:id="pX63p0768c0201">佛法工夫。晝夜十二時。俱是用工夫之時。若五更睡
<lb ed="X" n="0768c03"/><lb ed="R112" n="0973a12"/>醒。或淸晨早起。如肯用工。工更加倍。要知平旦。乃
<lb ed="X" n="0768c04"/><lb ed="R112" n="0973a13"/>天地淸爽之氣。最堪挹取。不可因循虗度。</p>
<lb ed="X" n="0768c05"/><lb ed="R112" n="0973a14"/><p xml:id="pX63p0768c0501">佛法工夫。不在乎五更眠三更起。只怕一日暴十日
<lb ed="X" n="0768c06"/><lb ed="R112" n="0973a15"/>寒。</p>
<lb ed="X" n="0768c07"/><lb ed="R112" n="0973a16"/><p xml:id="pX63p0768c0701">佛法工夫。要知塵世有許多惡境。如生老病死。憂愁
<lb ed="X" n="0768c08"/><lb ed="R112" n="0973a17"/>困苦。名繮利鎻。驚風駭浪。卽或小有喜悅者。亦是
<lb ed="X" n="0768c09"/><lb ed="R112" n="0973a18"/>空花不實。暫時不久。須要看得透徹。纔知佛法。是
<lb ed="X" n="0768c10"/><lb ed="R112" n="0973b01"/>救我出離苦海之事。方欣欣樂爲。</p>
<lb ed="X" n="0768c11"/><lb ed="R112" n="0973b02"/><p xml:id="pX63p0768c1101">佛法工夫。若是欣欣樂爲。自然易於用功。自然精進
<lb ed="X" n="0768c12"/><lb ed="R112" n="0973b03"/>不懈。這欣欣樂爲。須要看世上他人的生老病死
<lb ed="X" n="0768c13"/><lb ed="R112" n="0973b04"/>諸般苦楚。卽是我不用工的式樣。如何悠悠。</p>
<lb ed="X" n="0768c14"/><lb ed="R112" n="0973b05"/><p xml:id="pX63p0768c1401">佛法工夫。最怕說閒話管閒事。要知閒話閒事。俱令
<lb ed="X" n="0768c15"/><lb ed="R112" n="0973b06"/>人心散神飛。無益有損。且將好光陰虗度。眞爲可
<lb ed="X" n="0768c16"/><lb ed="R112" n="0973b07"/>惜。</p>
<lb ed="X" n="0768c17"/><lb ed="R112" n="0973b08"/><p xml:id="pX63p0768c1701">佛法工夫。若是用功多時。未免疲倦也。要行步走走
<lb ed="X" n="0768c18"/><lb ed="R112" n="0973b09"/>閒散。閒散<g ref="#CB02823">頥</g>養精神。俟有精神。再去用功。自然明
<lb ed="X" n="0768c19"/><lb ed="R112" n="0973b10"/>覺。精進苦呆。呆下苦工。不獨性昏不靈。而體弱之
<lb ed="X" n="0768c20"/><lb ed="R112" n="0973b11"/>人。疾病生焉。疾病生而工夫歇。豈不欲速反遲。</p>
<lb ed="X" n="0768c21"/><lb ed="R112" n="0973b12"/><p xml:id="pX63p0768c2101">佛法工夫。一日要見一日的精進。若因因循循。縱過
<lb ed="X" n="0768c22"/><lb ed="R112" n="0973b13"/>了百劫千生。也不得有成功的日子。昔人用工時。
<lb ed="X" n="0768c23"/><lb ed="R112" n="0973b14"/>點一枝香。見香完了。卽自警云。工夫如前。無有損
<lb ed="X" n="0768c24"/><lb ed="R112" n="0973b15"/>益。一日幾枝香耶。一年若干香耶。但光陰易過。時
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0769a" n="0769a"/>
<lb ed="X" n="0769a01"/><lb ed="R112" n="0973b16"/>不待人。大事未明。何日是了。由此痛惜。使多加<g ref="#CB15081">䇿</g>
<lb ed="X" n="0769a02"/><lb ed="R112" n="0973b17"/>勵。吾儒門朱文公有云。勿謂今日不學而有來日。
<lb ed="X" n="0769a03"/><lb ed="R112" n="0973b18"/>勿謂今年不學而有來年。日月逝矣。歲不我延。嗚
<lb ed="X" n="0769a04"/><lb ed="R112" n="0974a01"/>呼老矣。是誰之愆。佛法工夫。亦是如此儒學。只時
<lb ed="X" n="0769a05"/><lb ed="R112" n="0974a02"/>習二字。便成就一生。只姑待明日四字。便躭誤一
<lb ed="X" n="0769a06"/><lb ed="R112" n="0974a03"/>生。佛法工夫。亦是如此。</p>
<lb ed="X" n="0769a07"/><lb ed="R112" n="0974a04"/><p xml:id="pX63p0769a0701">佛法工夫。雖不可停緩。亦不可過於急遽。譬如善走
<lb ed="X" n="0769a08"/><lb ed="R112" n="0974a05"/>路的人。每日走得百里。只走七八十里。則氣力有
<lb ed="X" n="0769a09"/><lb ed="R112" n="0974a06"/>餘。而筋骨不疲。若倚恃著氣力強健。走過百里之
<lb ed="X" n="0769a10"/><lb ed="R112" n="0974a07"/>外。自然疾趨忙奔。必至疲倦。次日反不能行矣。做
<lb ed="X" n="0769a11"/><lb ed="R112" n="0974a08"/>工夫人。往往生出病來。皆由如此。</p>
<lb ed="X" n="0769a12"/><lb ed="R112" n="0974a09"/><p xml:id="pX63p0769a1201">佛法工夫。如身體困倦。可將兩肩前後上下用力。扭
<lb ed="X" n="0769a13"/><lb ed="R112" n="0974a10"/>轉數十徧。則週身血脉流通。精神爽快。不生諸病。
<lb ed="X" n="0769a14"/><lb ed="R112" n="0974a11"/>此修養家轆轤雙關法也。又能<anchor xml:id="nkr_note_add_0769a1401" n="0769a1401"/><anchor xml:id="beg0769a1401" n="0769a1401"/>祛<anchor xml:id="end0769a1401"/>一切寒邪。</p>
<lb ed="X" n="0769a15"/><lb ed="R112" n="0974a12"/><p xml:id="pX63p0769a1501">佛法工夫。或人問。只當以參悟爲主。何必兼保身體。
<lb ed="X" n="0769a16"/><lb ed="R112" n="0974a13"/>予謂。此乃藉假以修眞也。譬如烹茶。若無爐火。茶
<lb ed="X" n="0769a17"/><lb ed="R112" n="0974a14"/>豈自熟。倘爐壞火。冷勢必另。又支<anchor xml:id="nkr_note_orig_0769001" n="0769001"/>這不獨重工起
<lb ed="X" n="0769a18"/><lb ed="R112" n="0974a15"/>作。且恐事難期定。反致費時失誤。明者解之。</p>
<lb ed="X" n="0769a19"/><lb ed="R112" n="0974a16"/><p xml:id="pX63p0769a1901">佛法工夫。日間精進不可懈惰。不必言矣。凡每晚用
<lb ed="X" n="0769a20"/><lb ed="R112" n="0974a17"/>工。只可更餘。不必過久。人若過子夜不睡。則血不
<lb ed="X" n="0769a21"/><lb ed="R112" n="0974a18"/>歸肝。他日病由此致。又有一種人。能煉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0769002" n="0769002"/>魔不臥。殊
<lb ed="X" n="0769a22"/><lb ed="R112" n="0974b01"/>不知佛法工夫。豈在於睡不睡耶。</p>
<lb ed="X" n="0769a23"/><lb ed="R112" n="0974b02"/><p xml:id="pX63p0769a2301">佛法工夫。行住坐臥。俱可用工。或坐多時。亦可行動。
<lb ed="X" n="0769a24"/><lb ed="R112" n="0974b03"/>或行多時。何防再坐。不專於坐也。有學長坐不臥
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0769b" n="0769b"/>
<lb ed="X" n="0769b01"/><lb ed="R112" n="0974b04"/>者。六祖曉之曰。生來坐不臥。死去臥不坐。一具臭
<lb ed="X" n="0769b02"/><lb ed="R112" n="0974b05"/>骨頭。何爲立功課。此明透坐臥之機矣。</p>
<lb ed="X" n="0769b03"/><lb ed="R112" n="0974b06"/><p xml:id="pX63p0769b0301">佛法工夫。最要發一個破生死的堅硬心。看破世界
<lb ed="X" n="0769b04"/><lb ed="R112" n="0974b07"/>身心。都是假緣無實。若不發明本具底大事。則生
<lb ed="X" n="0769b05"/><lb ed="R112" n="0974b08"/>死心不破。生死心旣不破。則無常殺鬼。念念不停。
<lb ed="X" n="0769b06"/><lb ed="R112" n="0974b09"/>却如何排遣。將此一念。作個敲門瓦子。如坐在烈
<lb ed="X" n="0769b07"/><lb ed="R112" n="0974b10"/>火<g ref="#CB08504">𦦨</g>中。求出相似。亂行一步不得。停止一步不得。
<lb ed="X" n="0769b08"/><lb ed="R112" n="0974b11"/>別生一念不得。望別人救不得。當此時。只須不顧
<lb ed="X" n="0769b09"/><lb ed="R112" n="0974b12"/>猛火。不顧身命。不望人救。不生別念。不肯暫止。往
<lb ed="X" n="0769b10"/><lb ed="R112" n="0974b13"/>前直奔。奔得出。纔是好漢。</p>
<lb ed="X" n="0769b11"/><lb ed="R112" n="0974b14"/><p xml:id="pX63p0769b1101">佛法工夫。要把一個死字。貼在額頭上。將血肉身心。
<lb ed="X" n="0769b12"/><lb ed="R112" n="0974b15"/>如死去一般。只要究明底這一念子。現前這一念
<lb ed="X" n="0769b13"/><lb ed="R112" n="0974b16"/>子。如倚天長劒。若觸其鋒者。了不可得。如淘滯磨
<lb ed="X" n="0769b14"/><lb ed="R112" n="0974b17"/>鈍。則劒去久矣。</p>
<lb ed="X" n="0769b15"/><lb ed="R112" n="0974b18"/><p xml:id="pX63p0769b1501">佛法工夫。最怕躭著靜境。令人困於枯寂而不覺。要
<lb ed="X" n="0769b16"/><lb ed="R112" n="0975a01"/>知動境。人厭靜境。多不生厭。良以世人一向在喧
<lb ed="X" n="0769b17"/><lb ed="R112" n="0975a02"/>閙場中。一與靜境相應。如食飴食蜜。如人倦久喜
<lb ed="X" n="0769b18"/><lb ed="R112" n="0975a03"/>睡。自然貪著而不自知也。須要急急識破。</p>
<lb ed="X" n="0769b19"/><lb ed="R112" n="0975a04"/><p xml:id="pX63p0769b1901">外道敎令身心斷滅。化爲枯木寒<g ref="#CB01926">灰</g>。亦從靜境而
<lb ed="X" n="0769b20"/><lb ed="R112" n="0975a05"/>入。若歲久月深。枯之又枯。寂之又寂。墮於無知。卽
<lb ed="X" n="0769b21"/><lb ed="R112" n="0975a06"/>與枯木寒<g ref="#CB01926">灰</g>何異。工夫處於靜境。只要發明衣線
<lb ed="X" n="0769b22"/><lb ed="R112" n="0975a07"/>下一段大事。不知在靜境始得。於大事中。求其靜
<lb ed="X" n="0769b23"/><lb ed="R112" n="0975a08"/>相。了不可得。纔爲得也。</p>
<lb ed="X" n="0769b24"/><lb ed="R112" n="0975a09"/><p xml:id="pX63p0769b2401">佛法工夫。全要定慧。要知定與慧。如同表裏。是二非
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0769c" n="0769c"/>
<lb ed="X" n="0769c01"/><lb ed="R112" n="0975a10"/>二。缺離不得。但定一生。怎奈昏沉亦隨定而生。若
<lb ed="X" n="0769c02"/><lb ed="R112" n="0975a11"/>昏沉生而定去矣。慧一生。怎奈散亂亦隨慧而生。
<lb ed="X" n="0769c03"/><lb ed="R112" n="0975a12"/>若散亂生而慧去矣。我有妙法調治。須要澄明之
<lb ed="X" n="0769c04"/><lb ed="R112" n="0975a13"/>定。方纔定與慧成功。須要安詳之慧。方纔慧與定
<lb ed="X" n="0769c05"/><lb ed="R112" n="0975a14"/>成功。此二者離之不得。合之不得。混而爲一。乃盡
<lb ed="X" n="0769c06"/><lb ed="R112" n="0975a15"/>其妙。能知此法。成道何難。</p>
<lb ed="X" n="0769c07"/><lb ed="R112" n="0975a16"/><p xml:id="pX63p0769c0701">人要明心見性成佛成祖。只在定慧上用工。知得
<lb ed="X" n="0769c08"/><lb ed="R112" n="0975a17"/>定慧之妙。則易如反掌。不知定慧之妙。則難若登
<lb ed="X" n="0769c09"/><lb ed="R112" n="0975a18"/>天。難易俱在自<anchor xml:id="nkr_note_add_0769c0901" n="0769c0901"/><anchor xml:id="beg0769c0901" n="0769c0901"/>己<anchor xml:id="end0769c0901"/>之能幹也。</p>
<lb ed="X" n="0769c10"/><lb ed="R112" n="0975b01"/><p xml:id="pX63p0769c1001">定是慧之體。慧是定之用。譬如燈光。燈是光之體。
<lb ed="X" n="0769c11"/><lb ed="R112" n="0975b02"/>光是燈之用。二者互顯。不可偏重。</p>
<lb ed="X" n="0769c12"/><lb ed="R112" n="0975b03"/><p xml:id="pX63p0769c1201">卽慧之時。定在慧。卽定之時。慧在定。名雖有二。體
<lb ed="X" n="0769c13"/><lb ed="R112" n="0975b04"/>本不殊。但定而不慧。隨卽昏沉。慧而不定。隨卽散
<lb ed="X" n="0769c14"/><lb ed="R112" n="0975b05"/>亂。須要並致。不可缺離。</p>
<lb ed="X" n="0769c15"/><lb ed="R112" n="0975b06"/><p xml:id="pX63p0769c1501">予前篇說調治定慧法。<anchor xml:id="nkr_note_add_0769c1501" n="0769c1501"/><anchor xml:id="beg0769c1501" n="0769c1501"/>已<anchor xml:id="end0769c1501"/>委矣。猶恐尙有未明者。
<lb ed="X" n="0769c16"/><lb ed="R112" n="0975b07"/>予今再重復解之。凡予所謂昏沉者。卽世人之無
<lb ed="X" n="0769c17"/><lb ed="R112" n="0975b08"/>記也。凡予所謂散亂者。卽世人之妄想也。要知定
<lb ed="X" n="0769c18"/><lb ed="R112" n="0975b09"/>卽多生無記。慧卽多生妄想。定雖能治妄想。而還
<lb ed="X" n="0769c19"/><lb ed="R112" n="0975b10"/>生無記。慧雖能治無記。而還生妄想。今日工夫。只
<lb ed="X" n="0769c20"/><lb ed="R112" n="0975b11"/>要有慧之定。切不可入昏沉無記之定。只要有定
<lb ed="X" n="0769c21"/><lb ed="R112" n="0975b12"/>之慧。切不可入散亂妄想之慧。是二非二。定慧融
<lb ed="X" n="0769c22"/><lb ed="R112" n="0975b13"/>和。卽湊其功矣。</p>
<lb ed="X" n="0769c23"/><lb ed="R112" n="0975b14"/><p xml:id="pX63p0769c2301">天台智大師。傳有止觀妙法。謂止而觀之。靜而明
<lb ed="X" n="0769c24"/><lb ed="R112" n="0975b15"/>之。令其動而能靜。靜而能明。明則照。照則一矣。此
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0770a" n="0770a"/>
<lb ed="X" n="0770a01"/><lb ed="R112" n="0975b16"/>誠指群生之覺路。但知予定慧之法。卽是大師止
<lb ed="X" n="0770a02"/><lb ed="R112" n="0975b17"/>觀之法。何必另求佛法。</p>
<lb ed="X" n="0770a03"/><lb ed="R112" n="0975b18"/><p xml:id="pX63p0770a0301">人於辭世時。若有定慧之功。必登<name role="" type="person">極樂世界</name>。<anchor xml:id="nkr_note_add_0770a0301" n="0770a0301"/><anchor xml:id="beg0770a0301" n="0770a0301"/>但<anchor xml:id="end0770a0301"/>此
<lb ed="X" n="0770a04"/><lb ed="R112" n="0976a01"/>妙法。全要在平日熟習。明哲謂。世人終日昏散。臨
<lb ed="X" n="0770a05"/><lb ed="R112" n="0976a02"/>終何能定慧。學人終日定慧。臨終何能昏散。若是
<lb ed="X" n="0770a06"/><lb ed="R112" n="0976a03"/>臨渴掘井。怎得濟事。</p>
<lb ed="X" n="0770a07"/><lb ed="R112" n="0976a04"/><p xml:id="pX63p0770a0701">佛法工夫。最要緊的是一個切字。這切字。極有力。若
<lb ed="X" n="0770a08"/><lb ed="R112" n="0976a05"/>是不切。則懈怠生。懈怠生則放逸縱意。無所不至。
<lb ed="X" n="0770a09"/><lb ed="R112" n="0976a06"/>如果用心眞切。放逸懈怠。何由得生。當知切之一
<lb ed="X" n="0770a10"/><lb ed="R112" n="0976a07"/>字。若能體貼。不愁生死心不破。不愁不到佛祖地
<lb ed="X" n="0770a11"/><lb ed="R112" n="0976a08"/>位。捨此切字。別求佛法。皆是痴狂外道矣。</p>
<lb ed="X" n="0770a12"/><lb ed="R112" n="0976a09"/><p xml:id="pX63p0770a1201">切之一字。是最親切語。如用心親切。則無間隙。因
<lb ed="X" n="0770a13"/><lb ed="R112" n="0976a10"/>此諸般邪魔。不能得入。如用心親切。自然不生計
<lb ed="X" n="0770a14"/><lb ed="R112" n="0976a11"/>度。有無等念。則不落外道。</p>
<lb ed="X" n="0770a15"/><lb ed="R112" n="0976a12"/><p xml:id="pX63p0770a1501">切之一字。豈但離過。當下超善惡無記三性。一句
<lb ed="X" n="0770a16"/><lb ed="R112" n="0976a13"/>話頭。用心甚切。則不思善。用心甚切。則不思惡。用
<lb ed="X" n="0770a17"/><lb ed="R112" n="0976a14"/>心甚切。則不落無記。話頭切無掉擧。話頭切無昏
<lb ed="X" n="0770a18"/><lb ed="R112" n="0976a15"/>沉。只要正覺現前。則諸魔自退。但覺非切不生也。</p>
<lb ed="X" n="0770a19"/><lb ed="R112" n="0976a16"/><p xml:id="pX63p0770a1901">佛法工夫。不怕死不得活。只怕活不得死。如果與疑
<lb ed="X" n="0770a20"/><lb ed="R112" n="0976a17"/>情。廝結在一處。動境不待遣而自遣。妄心不待淨
<lb ed="X" n="0770a21"/><lb ed="R112" n="0976a18"/>而自淨。六根門頭。自然虗豁豁地。點著卽到。呼著
<lb ed="X" n="0770a22"/><lb ed="R112" n="0976b01"/>卽應。何愁不活耶。</p>
<lb ed="X" n="0770a23"/><lb ed="R112" n="0976b02"/><p xml:id="pX63p0770a2301">佛法工夫。全要中正勁挺。不近人情。若或循情應對。
<lb ed="X" n="0770a24"/><lb ed="R112" n="0976b03"/>則工夫做不上。不但做不上。日久月深。則隨流俗。
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0770b" n="0770b"/>
<lb ed="X" n="0770b01"/><lb ed="R112" n="0976b04"/>甚是可惜。譬如自<anchor xml:id="nkr_note_add_0770b0101" n="0770b0101"/><anchor xml:id="beg0770b0101" n="0770b0101"/>己<anchor xml:id="end0770b0101"/>有事。那得工夫。管他人事。</p>
<lb ed="X" n="0770b02"/><lb ed="R112" n="0976b05"/><p xml:id="pX63p0770b0201">中正勁挺。就是正等正覺。</p>
<lb ed="X" n="0770b03"/><lb ed="R112" n="0976b06"/><p xml:id="pX63p0770b0301">佛法工夫。第一要正覺。這正覺乃是時時刻刻。照著
<lb ed="X" n="0770b04"/><lb ed="R112" n="0976b07"/>自<anchor xml:id="nkr_note_add_0770b0401" n="0770b0401"/><anchor xml:id="beg0770b0401" n="0770b0401"/>己<anchor xml:id="end0770b0401"/>的靈明。不可放他走去。若是靈明走了。便是
<lb ed="X" n="0770b05"/><lb ed="R112" n="0976b08"/>有氣的死屍。便是昏沉無念。墮於頑空枯寂。雖用
<lb ed="X" n="0770b06"/><lb ed="R112" n="0976b09"/>盡苦工。絲毫無益。</p>
<lb ed="X" n="0770b07"/><lb ed="R112" n="0976b10"/><p xml:id="pX63p0770b0701">佛法工夫。做得上。如挑千斤擔子。放亦不下。如覔要
<lb ed="X" n="0770b08"/><lb ed="R112" n="0976b11"/>緊的失物相似。若覔不著。誓不休心。其中但不可
<lb ed="X" n="0770b09"/><lb ed="R112" n="0976b12"/>生執生著生計。執成病。著成魔。計成外。果得一心
<lb ed="X" n="0770b10"/><lb ed="R112" n="0976b13"/>一意。如覔失物相似。則三種泮然沒交涉。所謂生
<lb ed="X" n="0770b11"/><lb ed="R112" n="0976b14"/>心動念。卽<anchor xml:id="nkr_note_orig_0770001" n="0770001"/>乘法體也。</p>
<lb ed="X" n="0770b12"/><lb ed="R112" n="0976b15"/><p xml:id="pX63p0770b1201">佛法工夫。擧起話頭時。要歷歷明明。如猫捕鼠相似。
<lb ed="X" n="0770b13"/><lb ed="R112" n="0976b16"/>前人所謂不斬黎奴。誓不休。不然。則坐在鬼窟裡。
<lb ed="X" n="0770b14"/><lb ed="R112" n="0976b17"/>昏昏沉沉。過了一生。有何益處。</p>
<lb ed="X" n="0770b15"/><lb ed="R112" n="0976b18"/><p xml:id="pX63p0770b1501">猫捕鼠。睜開兩眼。四脚撑撑。只要挐鼠。到口始得。
<lb ed="X" n="0770b16"/><lb ed="R112" n="0977a01"/>縱有雞犬在旁。俱不暇顧。參禪亦復如是。只是憤
<lb ed="X" n="0770b17"/><lb ed="R112" n="0977a02"/>然。要明此理。縱八境交錯於前。亦不暇顧。纔有別
<lb ed="X" n="0770b18"/><lb ed="R112" n="0977a03"/>念。非但鼠不能得。兼走却猫兒。</p>
<lb ed="X" n="0770b19"/><lb ed="R112" n="0977a04"/><p xml:id="pX63p0770b1901">佛法工夫。不可在前人公案上卜度。妄加解釋。縱一
<lb ed="X" n="0770b20"/><lb ed="R112" n="0977a05"/>一領略得過。與自<anchor xml:id="nkr_note_add_0770b2001" n="0770b2001"/><anchor xml:id="beg0770b2001" n="0770b2001"/>己<anchor xml:id="end0770b2001"/>俱沒交涉。要知前人一言一
<lb ed="X" n="0770b21"/><lb ed="R112" n="0977a06"/>語。如大火聚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0770002" n="0770002"/>集。近之不得。觸之不得。何沈坐臥其
<lb ed="X" n="0770b22"/><lb ed="R112" n="0977a07"/>中耶。更於其間。分大分小。論上論下。有何益處。</p>
<lb ed="X" n="0770b23"/><lb ed="R112" n="0977a08"/><p xml:id="pX63p0770b2301">此事不與敎乘合。所以久修習大乘業者。不知不
<lb ed="X" n="0770b24"/><lb ed="R112" n="0977a09"/>識。何況聲聞緣覺諸小乘耶。三賢十聖。豈不通敎。
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0770c" n="0770c"/>
<lb ed="X" n="0770c01"/><lb ed="R112" n="0977a10"/>說此一事。三乘膽戰。十地魂驚。等覺菩薩說法。如
<lb ed="X" n="0770c02"/><lb ed="R112" n="0977a11"/>雲如雨。度不可思議衆生。入無生法忍尙喚作所
<lb ed="X" n="0770c03"/><lb ed="R112" n="0977a12"/>知愚。與道全乖。又何況其餘耶。葢此事從凡夫地。
<lb ed="X" n="0770c04"/><lb ed="R112" n="0977a13"/>頓同佛體。人所難信。信者器。不信者非器。諸行人
<lb ed="X" n="0770c05"/><lb ed="R112" n="0977a14"/>欲入斯宗乘者。悉從信入。信之一字。有淺有深。有
<lb ed="X" n="0770c06"/><lb ed="R112" n="0977a15"/>邪有正。不可不辯。淺者凡入法門。誰云不信。但信
<lb ed="X" n="0770c07"/><lb ed="R112" n="0977a16"/>法門。非信自心。深者諸大乘菩薩。尙不具信。如華
<lb ed="X" n="0770c08"/><lb ed="R112" n="0977a17"/>嚴疏云。見有能說法者。有所聽法衆。尙未入乎信
<lb ed="X" n="0770c09"/><lb ed="R112" n="0977a18"/>門。如云卽心卽佛。誰云不信。及乎問汝是佛耶。則
<lb ed="X" n="0770c10"/><lb ed="R112" n="0977b01"/>支吾排遣。承當不下。法華云。盡思共度量。不能測
<lb ed="X" n="0770c11"/><lb ed="R112" n="0977b02"/>佛智。何以有盡思度量之心。葢信不具耳。</p>
<lb ed="X" n="0770c12"/><lb ed="R112" n="0977b03"/><p xml:id="pX63p0770c1201">邪正者。自心卽佛。名正信。心外取法。名邪。信卽佛。
<lb ed="X" n="0770c13"/><lb ed="R112" n="0977b04"/>要究明自心。親履實踐。到不疑之地。始名正信。如
<lb ed="X" n="0770c14"/><lb ed="R112" n="0977b05"/><g ref="#CB15167">𬂔</g>朧猜救。但云心卽佛。實不識自心。卽名邪信。</p>
<lb ed="X" n="0770c15"/><lb ed="R112" n="0977b06"/><p xml:id="pX63p0770c1501">前人摘挑便定。去鋤地便定。去作務時亦定。豈是
<lb ed="X" n="0770c16"/><lb ed="R112" n="0977b07"/>坐久強捺。令心不起。然後爲定耶。若如此。卽名邪
<lb ed="X" n="0770c17"/><lb ed="R112" n="0977b08"/>定。非佛法正意。</p>
<lb ed="X" n="0770c18"/><lb ed="R112" n="0977b09"/><p xml:id="pX63p0770c1801">六祖云。那伽常在定。無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0770003" n="0770003"/>不不定時。須徹見本體。方
<lb ed="X" n="0770c19"/><lb ed="R112" n="0977b10"/>與此定相應。釋迦下兜率。降皇宮。入雪山覩明星。
<lb ed="X" n="0770c20"/><lb ed="R112" n="0977b11"/>開約衆。未出此定。不然。則被動境漂漲。孰名爲定。
<lb ed="X" n="0770c21"/><lb ed="R112" n="0977b12"/>動境中求起處不可得。靜境中求起處亦不可得。
<lb ed="X" n="0770c22"/><lb ed="R112" n="0977b13"/>動境旣無起處。將何爲境耶。會得此意總是一個
<lb ed="X" n="0770c23"/><lb ed="R112" n="0977b14"/>定體。充塞彌亘。無餘蘊也。</p>
<lb ed="X" n="0770c24"/><lb ed="R112" n="0977b15"/><p xml:id="pX63p0770c2401">佛法工夫。不可沾著世法。佛法中。尙不可沾一點。何
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0771a" n="0771a"/>
<lb ed="X" n="0771a01"/><lb ed="R112" n="0977b16"/>況世法。若眞正話頭現前。履水不見寒。蹈火不見
<lb ed="X" n="0771a02"/><lb ed="R112" n="0977b17"/>熱。荆棘林中。橫身直過。不見有掛礙。始可在世法
<lb ed="X" n="0771a03"/><lb ed="R112" n="0977b18"/>中。橫行直撞。不然。盡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0771001" n="0771001"/>破境緣轉將去。欲得工夫成
<lb ed="X" n="0771a04"/><lb ed="R112" n="0978a01"/>一片。任多年也不得。</p>
<lb ed="X" n="0771a05"/><lb ed="R112" n="0978a02"/><p xml:id="pX63p0771a0501">佛法工夫。不可尋文逐句記言記語。不但無益與工
<lb ed="X" n="0771a06"/><lb ed="R112" n="0978a03"/>夫作障礙。把眞實工夫。反成緣慮。</p>
<lb ed="X" n="0771a07"/><lb ed="R112" n="0978a04"/><p xml:id="pX63p0771a0701">佛法工夫。最怕比量。將心湊泊。與道轉遠。做到彌勒
<lb ed="X" n="0771a08"/><lb ed="R112" n="0978a05"/>下生。管取沒交涉。若是疑情願發的漢子。逼塞虗
<lb ed="X" n="0771a09"/><lb ed="R112" n="0978a06"/>空。不知有虗空名字。如坐在銀山鐵壁中。祇要得
<lb ed="X" n="0771a10"/><lb ed="R112" n="0978a07"/>個活路。若不得個活路。如何得安穩去。但這麼做
<lb ed="X" n="0771a11"/><lb ed="R112" n="0978a08"/>去。時節到來。自然有成。</p>
<lb ed="X" n="0771a12"/><lb ed="R112" n="0978a09"/><p xml:id="pX63p0771a1201">近時有等邪師。敎人不在工去上用工。又云。古人
<lb ed="X" n="0771a13"/><lb ed="R112" n="0978a10"/>未甞做工夫。此語最毒。迷悞後學。入地獄矣。</p>
<lb ed="X" n="0771a14"/><lb ed="R112" n="0978a11"/><p xml:id="pX63p0771a1401">大義禪師坐禪銘云。切莫信道不須參。古聖孜孜
<lb ed="X" n="0771a15"/><lb ed="R112" n="0978a12"/>爲指南。雖然舊閣閒田地。一度嬴來得也難。若不
<lb ed="X" n="0771a16"/><lb ed="R112" n="0978a13"/>須參究。卽云得理。此是天生彌勒。自然釋迦。此輩
<lb ed="X" n="0771a17"/><lb ed="R112" n="0978a14"/>名爲可憐憫者。葢自<anchor xml:id="nkr_note_add_0771a1701" n="0771a1701"/><anchor xml:id="beg0771a1701" n="0771a1701"/>己<anchor xml:id="end0771a1701"/>不會參究。或見古人一問
<lb ed="X" n="0771a18"/><lb ed="R112" n="0978a15"/>一答。便領悟去。遂將識情解將去。便誑妄於人。或
<lb ed="X" n="0771a19"/><lb ed="R112" n="0978a16"/>得一場熱病。呌苦連天。生平解的用不著。或到臨
<lb ed="X" n="0771a20"/><lb ed="R112" n="0978a17"/>命終時。如螃蠏入湯鍋。手忙脚亂。悔之何及。</p>
<lb ed="X" n="0771a21"/><lb ed="R112" n="0978a18"/><p xml:id="pX63p0771a2101">黃蘗禪師云。塵勞逈脫事非常。緊把繩頭做一場。
<lb ed="X" n="0771a22"/><lb ed="R112" n="0978b01"/>不是一翻寒徹骨。怎得梅花撲鼻香。此語最親切。
<lb ed="X" n="0771a23"/><lb ed="R112" n="0978b02"/>若將此偈。時時警<g ref="#CB15081">䇿</g>工夫。自然做得上。如百里程
<lb ed="X" n="0771a24"/><lb ed="R112" n="0978b03"/>途。行一步則少一步。不行只住在這裡。縱說得鄕
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0771b" n="0771b"/>
<lb ed="X" n="0771b01"/><lb ed="R112" n="0978b04"/>里事業。了了明明。終不到家。當得甚事。</p>
<lb ed="X" n="0771b02"/><lb ed="R112" n="0978b05"/><p xml:id="pX63p0771b0201">佛法工夫。最怕思維做詩做偈做文賦等。詩偈成則
<lb ed="X" n="0771b03"/><lb ed="R112" n="0978b06"/>名詩人。文賦工則稱文人。與參禪總沒交涉。</p>
<lb ed="X" n="0771b04"/><lb ed="R112" n="0978b07"/><p xml:id="pX63p0771b0401">佛法工夫。凡遇著順逆境緣。動人念處。便當覺破。提
<lb ed="X" n="0771b05"/><lb ed="R112" n="0978b08"/>起話頭。不隨境緣轉。纔得有成。或云。不扞緊這三
<lb ed="X" n="0771b06"/><lb ed="R112" n="0978b09"/>個字是誤人。學者不可不審。</p>
<lb ed="X" n="0771b07"/><lb ed="R112" n="0978b10"/><p xml:id="pX63p0771b0701">佛法工夫。疑情不破。如臨深淵。如履薄氷。毫厘失念。
<lb ed="X" n="0771b08"/><lb ed="R112" n="0978b11"/>則喪身失命。爲疑情不破。則大理不明。一口氣不
<lb ed="X" n="0771b09"/><lb ed="R112" n="0978b12"/>來。又是一生。被中陰牽引。未免隨業識去。改頭換
<lb ed="X" n="0771b10"/><lb ed="R112" n="0978b13"/>面。不覺不知。由此則疑上。更添個疑。提起話頭。不
<lb ed="X" n="0771b11"/><lb ed="R112" n="0978b14"/>明決<anchor xml:id="nkr_note_orig_0771002" n="0771002"/>走要明。不破決定要破。譬如捉賊。須是見贓。</p>
<lb ed="X" n="0771b12"/><lb ed="R112" n="0978b15"/><p xml:id="pX63p0771b1201">佛法工夫。要緊。要正。要綿密。要融豁。何謂緊。人命在
<lb ed="X" n="0771b13"/><lb ed="R112" n="0978b16"/>呼吸。大事未明。一口氣不來。前路茫茫。未知何往。
<lb ed="X" n="0771b14"/><lb ed="R112" n="0978b17"/>不得不緊。古德云。如蔴繩著水。一步緊一步。何謂
<lb ed="X" n="0771b15"/><lb ed="R112" n="0978b18"/>正。學人須具擇法眼。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0771003" n="0771003"/>三千七百祖師。大有樣子。若
<lb ed="X" n="0771b16"/><lb ed="R112" n="0979a01"/>毫厘差錯。則入邪徑。經云。惟此一事實。餘二則<anchor xml:id="nkr_note_orig_0771004" n="0771004"/>作
<lb ed="X" n="0771b17"/><lb ed="R112" n="0979a02"/>眞。何謂綿密。眉毛與虗空廝結。針劄不入。水洒不
<lb ed="X" n="0771b18"/><lb ed="R112" n="0979a03"/>濕。不容有毫厘間隙。若有毫厘間隙。則魔境趂隙
<lb ed="X" n="0771b19"/><lb ed="R112" n="0979a04"/>而入。古德云。一時不在。如同死人。何謂融豁。世界
<lb ed="X" n="0771b20"/><lb ed="R112" n="0979a05"/>濶一丈。則古鏡濶一丈。古鏡濶一丈。則火爐<g ref="#CB04983">𤄃</g>一
<lb ed="X" n="0771b21"/><lb ed="R112" n="0979a06"/>丈。決不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0771005" n="0771005"/>抱執住在一處。捉定死蛇頭。亦不繫墜在
<lb ed="X" n="0771b22"/><lb ed="R112" n="0979a07"/>兩頭。漭漭蕩蕩。古德云。圓同太虗無欠無餘。眞到
<lb ed="X" n="0771b23"/><lb ed="R112" n="0979a08"/>融豁處。則內不見有身心。外不見有世界。始得個
<lb ed="X" n="0771b24"/><lb ed="R112" n="0979a09"/>入路。此四種不是前後層次。須要齊臻。</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0771c" n="0771c"/>
<lb ed="X" n="0771c01"/><lb ed="R112" n="0979a10"/><p xml:id="pX63p0771c0101">緊而不生。則枉用工。正而不緊。則不能入。旣入須
<lb ed="X" n="0771c02"/><lb ed="R112" n="0979a11"/>要綿密。始得相應。旣相應須要融豁。方爲化境。</p>
<lb ed="X" n="0771c03"/><lb ed="R112" n="0979a12"/><p xml:id="pX63p0771c0301">佛法工夫。著不得一毫別念。行住坐臥。單單只提起
<lb ed="X" n="0771c04"/><lb ed="R112" n="0979a13"/>本參話頭。發起疑情。憤然要討個下落。若有絲毫
<lb ed="X" n="0771c05"/><lb ed="R112" n="0979a14"/>別念。前人所謂雜毒入心。豈但傷身命。此傷乎慧
<lb ed="X" n="0771c06"/><lb ed="R112" n="0979a15"/>命。學者不可不謹。</p>
<lb ed="X" n="0771c07"/><lb ed="R112" n="0979a16"/><p xml:id="pX63p0771c0701">我說的別念。非但世間法。除究心之外。佛法中一
<lb ed="X" n="0771c08"/><lb ed="R112" n="0979a17"/>切好事。俱名別念。又豈但佛法中事。於心體上。取
<lb ed="X" n="0771c09"/><lb ed="R112" n="0979a18"/>之捨之。執之化之。皆別念也。</p>
<lb ed="X" n="0771c10"/><lb ed="R112" n="0979b01"/><p xml:id="pX63p0771c1001">佛法工夫。凡於世上一切事物。可愛可憎。可喜可悲
<lb ed="X" n="0771c11"/><lb ed="R112" n="0979b02"/>的種種情思。俱皆丟去。惟存我的正覺。不顧其餘。
<lb ed="X" n="0771c12"/><lb ed="R112" n="0979b03"/>又要做一個沒用的人。任他來折挫我。我也只是
<lb ed="X" n="0771c13"/><lb ed="R112" n="0979b04"/>個不知不理。任他來恥笑我。我也只是個不知不
<lb ed="X" n="0771c14"/><lb ed="R112" n="0979b05"/>理。我只照管我自<anchor xml:id="nkr_note_add_0771c1401" n="0771c1401"/><anchor xml:id="beg0771c1401" n="0771c1401"/>己<anchor xml:id="end0771c1401"/>的正覺。時刻莫懈。</p>
<lb ed="X" n="0771c15"/><lb ed="R112" n="0979b06"/><p xml:id="pX63p0771c1501">佛法工夫。做的人多云做不上。卽此做不上。便做去。
<lb ed="X" n="0771c16"/><lb ed="R112" n="0979b07"/>如人不識路。便好尋路。不可說尋不著路便罷了。
<lb ed="X" n="0771c17"/><lb ed="R112" n="0979b08"/>如尋著路的。貴在行。直至到家乃可。不可在路上。
<lb ed="X" n="0771c18"/><lb ed="R112" n="0979b09"/>跕著不行。終無到家的日子。</p>
<lb ed="X" n="0771c19"/><lb ed="R112" n="0979b10"/><p xml:id="pX63p0771c1901">佛法工夫。最怕的一個伶俐心。伶俐心爲之藥忌。犯
<lb ed="X" n="0771c20"/><lb ed="R112" n="0979b11"/>著<g ref="#CB02133">𮈔</g>毫。雖眞藥現前。不能救矣。若眞是個參人。眼
<lb ed="X" n="0771c21"/><lb ed="R112" n="0979b12"/>如盲。耳如聾。心念纔起時。如撞著銀山鐵壁相似。
<lb ed="X" n="0771c22"/><lb ed="R112" n="0979b13"/>如此則工夫始得相應。</p>
<lb ed="X" n="0771c23"/><lb ed="R112" n="0979b14"/><p xml:id="pX63p0771c2301">佛法工夫。不怕錯。只怕不知非。縱然行在錯處。若肯
<lb ed="X" n="0771c24"/><lb ed="R112" n="0979b15"/>一念知非。便是成佛成祖的根基。出生死的要路。
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0772a" n="0772a"/>
<lb ed="X" n="0772a01"/><lb ed="R112" n="0979b16"/>破魔網的利器也。釋迦佛於外道法。一一證過。祇
<lb ed="X" n="0772a02"/><lb ed="R112" n="0979b17"/>是不坐在窠臼裏。將知非便捨四個字。從凡夫只
<lb ed="X" n="0772a03"/><lb ed="R112" n="0979b18"/>到佛位。此意豈但出世法。在世法中。有失念處。只
<lb ed="X" n="0772a04"/><lb ed="R112" n="0980a01"/>消一個知非便捨。便做得一個淨白的好人。若抱
<lb ed="X" n="0772a05"/><lb ed="R112" n="0980a02"/>定錯處爲是。不肯知非。縱有活佛現前。救他不得。</p>
<lb ed="X" n="0772a06"/><lb ed="R112" n="0980a03"/><p xml:id="pX63p0772a0601">佛法工夫。不可避喧向寂。瞑目合眼。坐在鬼窟裡作
<lb ed="X" n="0772a07"/><lb ed="R112" n="0980a04"/>活計。昔人謂。黑山下坐。死水裏浸。濟得甚麼事。只
<lb ed="X" n="0772a08"/><lb ed="R112" n="0980a05"/>須在境緣上做得去。纔是得力處。一句話頭。頓在
<lb ed="X" n="0772a09"/><lb ed="R112" n="0980a06"/>眉睫上。行裏坐裏。著衣喫飯裏。迎賓待客裏。祇要
<lb ed="X" n="0772a10"/><lb ed="R112" n="0980a07"/>明這一句話頭落處。一朝洗面時。摸著鼻孔。原來
<lb ed="X" n="0772a11"/><lb ed="R112" n="0980a08"/>太近。便得個省力。眞是得來。全不費工夫。</p>
<lb ed="X" n="0772a12"/><lb ed="R112" n="0980a09"/><p xml:id="pX63p0772a1201">佛法工夫。最怕認識神爲佛事。或揚眉瞬目。搖頭轉
<lb ed="X" n="0772a13"/><lb ed="R112" n="0980a10"/>腦。將謂有多少奇特。若把識神當事。入外道無疑。
<lb ed="X" n="0772a14"/><lb ed="R112" n="0980a11"/>眞是走錯了路。甚爲可惜。</p>
<lb ed="X" n="0772a15"/><lb ed="R112" n="0980a12"/><p xml:id="pX63p0772a1501">佛法工夫。祇在一則公案上用心。不可在一切公案
<lb ed="X" n="0772a16"/><lb ed="R112" n="0980a13"/>上解會。能解得。終是解會。非悟也。法華經云。是法
<lb ed="X" n="0772a17"/><lb ed="R112" n="0980a14"/>非思量分別之所能到。圓覺云以思爲心。測度如
<lb ed="X" n="0772a18"/><lb ed="R112" n="0980a15"/>來圓覺境界。如將螢火<anchor xml:id="nkr_note_orig_0772001" n="0772001"/>熱<name role="" type="person">須彌山</name>。終不能得。洞山
<lb ed="X" n="0772a19"/><lb ed="R112" n="0980a16"/>云。擬將心意學玄宗。大似西行却向東。大凡穿鑿
<lb ed="X" n="0772a20"/><lb ed="R112" n="0980a17"/>公案者。須皮下有血。識慚愧始得。</p>
<lb ed="X" n="0772a21"/><lb ed="R112" n="0980a18"/><p xml:id="pX63p0772a2101">佛法工夫。最怕落空。話頭現前。那得空去。只此怕落
<lb ed="X" n="0772a22"/><lb ed="R112" n="0980b01"/>空的。便空不去。何況說話現前耶。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0772a23"/><lb ed="R112" n="0980b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">密傳佛法通旨</cb:mulu><head>密傳佛法通旨</head>
<lb ed="X" n="0772a24"/><lb ed="R112" n="0980b03"/><p xml:id="pX63p0772a2401">釋氏之棄家學道。論者議其蔑棄倫紀。殊不知未甞
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0772b" n="0772b"/>
<lb ed="X" n="0772b01"/><lb ed="R112" n="0980b04"/>棄也。卽如釋迦一身。首度淨飯。以及摩耶。次度耶
<lb ed="X" n="0772b02"/><lb ed="R112" n="0980b05"/>輸。次度羅睺。次度阿難。是君臣父子夫婦兄弟之
<lb ed="X" n="0772b03"/><lb ed="R112" n="0980b06"/>倫。並未廢也。而謂之蔑棄倫紀可乎。卽欲云廢。亦
<lb ed="X" n="0772b04"/><lb ed="R112" n="0980b07"/>從比丘發論。在宰官居士白衣。皆不離君親。而俱
<lb ed="X" n="0772b05"/><lb ed="R112" n="0980b08"/>可學道修眞。又誰得以棄倫議之乎。假如佛敎不
<lb ed="X" n="0772b06"/><lb ed="R112" n="0980b09"/>明人。只知貪養口腹。不審持齋戒殺。貴人賤物。斬
<lb ed="X" n="0772b07"/><lb ed="R112" n="0980b10"/>艾群靈。如同瓜果。不知旁生異類。皆謂衆生。皆有
<lb ed="X" n="0772b08"/><lb ed="R112" n="0980b11"/>佛性也。羅縠錦繡。以爲華飾。不知殺萬蚕之命。<g ref="#CB16357">𤇥</g>
<lb ed="X" n="0772b09"/><lb ed="R112" n="0980b12"/>浮軀之彩。可惜也。百味珍饈。以爲甘旨。不知烹水
<lb ed="X" n="0772b10"/><lb ed="R112" n="0980b13"/>陸之鮮。塞飢倉之孔。大罪也。鷹犬矰戈。遍滿山林。
<lb ed="X" n="0772b11"/><lb ed="R112" n="0980b14"/>網<g ref="#CB05321">𮊁</g>扈梁。充溢江海。牛羊猪鹿。狼籍市都。魚鼈蝦
<lb ed="X" n="0772b12"/><lb ed="R112" n="0980b15"/>蠏。腥穢街衢。習而行之。恬不爲畏。不知冤結債負。
<lb ed="X" n="0772b13"/><lb ed="R112" n="0980b16"/>報應無窮也。淸歌妙舞。品竹彈絲。女寵男懽。快心
<lb ed="X" n="0772b14"/><lb ed="R112" n="0980b17"/>娛意。英賢豪傑。視爲分內。不知慾海無涯淪墮之
<lb ed="X" n="0772b15"/><lb ed="R112" n="0980b18"/>本也。遭世逢時。爭名競利。里巷光榮。道路欣羨。中
<lb ed="X" n="0772b16"/><lb ed="R112" n="0981a01"/>人以上。率皆染指。不知幻泡無常流轉之根也。繫
<lb ed="X" n="0772b17"/><lb ed="R112" n="0981a02"/>縛情緣。貪戀骨肉。苦樂縈心。生死結念。不知有解
<lb ed="X" n="0772b18"/><lb ed="R112" n="0981a03"/>脫也。妄分人我力修恩怨。不知有平等也。且止論
<lb ed="X" n="0772b19"/><lb ed="R112" n="0981a04"/>目前。<note place="inline">大誤事</note>何有身後不知善惡因果。歷千生萬劫。報不
<lb ed="X" n="0772b20"/><lb ed="R112" n="0981a05"/>盡也。<note place="inline">許多不知音要知</note>自佛法昭明始悉。種種違犯如故者雖多。奉
<lb ed="X" n="0772b21"/><lb ed="R112" n="0981a06"/>敎修持者亦不少。其爲世道之津梁。豈不大哉。儒
<lb ed="X" n="0772b22"/><lb ed="R112" n="0981a07"/>爲世間法。用以綱維名敎。而保聚於生前。佛爲出
<lb ed="X" n="0772b23"/><lb ed="R112" n="0981a08"/>世法。用以練養性靈。而昇躋於身後。二者原無相
<lb ed="X" n="0772b24"/><lb ed="R112" n="0981a09"/>害。何防兩存。</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0772c" n="0772c"/>
<lb ed="X" n="0772c01"/><lb ed="R112" n="0981a10"/><p xml:id="pX63p0772c0101">人謂。佛氏之學。以心求心。是卽以心用心也。似有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0772002" n="0772002"/>一
<lb ed="X" n="0772c02"/><lb ed="R112" n="0981a11"/>心。不知心也者。湛寂靈明。圓融無碍。包羅萬法。含
<lb ed="X" n="0772c03"/><lb ed="R112" n="0981a12"/>裹十方。至靈至妙。心一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0772c0301" n="0772c0301"/><anchor xml:id="beg0772c0301" n="0772c0301"/>已<anchor xml:id="end0772c0301"/>。非有二也。以其圓融
<lb ed="X" n="0772c04"/><lb ed="R112" n="0981a13"/>無碍。乃外觀百物。只此一心。內觀一心。亦只此一
<lb ed="X" n="0772c05"/><lb ed="R112" n="0981a14"/>心。外觀百物。謂之放光。內觀一心。謂之返照。能放
<lb ed="X" n="0772c06"/><lb ed="R112" n="0981a15"/>光又能返照。此心之所以爲靈妙也。月能照萬物。
<lb ed="X" n="0772c07"/><lb ed="R112" n="0981a16"/>不能返照。鏡能照萬象。亦不能返照。以二者之明
<lb ed="X" n="0772c08"/><lb ed="R112" n="0981a17"/>俱不靈也。心能觀萬物。又能返照自心靈也。心之
<lb ed="X" n="0772c09"/><lb ed="R112" n="0981a18"/>爲染爲淨。爲聖爲凡。心自知之。是卽以心觀心也。
<lb ed="X" n="0772c10"/><lb ed="R112" n="0981b01"/>非謂所觀者一心能觀者又一心也。心旣外觀百
<lb ed="X" n="0772c11"/><lb ed="R112" n="0981b02"/>物。又豈不能內觀一心乎。是以耳目之用。能一而
<lb ed="X" n="0772c12"/><lb ed="R112" n="0981b03"/>不能二。以一爲一者形也。心能一而能萬。以萬爲
<lb ed="X" n="0772c13"/><lb ed="R112" n="0981b04"/>一者神也。是以心能觀心也。夫心欲其淨。去染而
<lb ed="X" n="0772c14"/><lb ed="R112" n="0981b05"/>得淨。誰能爲之心也。謂之以心觀心則可。謂之以
<lb ed="X" n="0772c15"/><lb ed="R112" n="0981b06"/>心求心亦可。謂之以心用心則不可。若以心觀心
<lb ed="X" n="0772c16"/><lb ed="R112" n="0981b07"/>爲二心。則以心覺百物。爲百心矣<note place="inline">大錯</note>。</p>
<lb ed="X" n="0772c17"/><lb ed="R112" n="0981b08"/><p xml:id="pX63p0772c1701">論者謂。釋氏之學。於敬以直內。則有之矣。義以方外。
<lb ed="X" n="0772c18"/><lb ed="R112" n="0981b09"/>則未之聞也。夫謂佛敬以直內。是矣。葢佛之內心。
<lb ed="X" n="0772c19"/><lb ed="R112" n="0981b10"/>止以絕<anchor xml:id="nkr_note_orig_0772003" n="0772003"/>粉飛。謂之寂寂。觀以除昏暗。謂之惺惺。止
<lb ed="X" n="0772c20"/><lb ed="R112" n="0981b11"/>而常觀。止非無記。觀而常止。觀非亂想。定如大地。
<lb ed="X" n="0772c21"/><lb ed="R112" n="0981b12"/>八風吹而不動。慧如朗月。萬物照而無遺。以慧爲
<lb ed="X" n="0772c22"/><lb ed="R112" n="0981b13"/>定。定之體湛然。以定爲慧。慧之用寂若。止觀爲因。
<lb ed="X" n="0772c23"/><lb ed="R112" n="0981b14"/>定慧爲業。功先戒律。嚴淨毗尼。敬以直內。可謂眞
<lb ed="X" n="0772c24"/><lb ed="R112" n="0981b15"/>合儒敎矣。然必身心俱<g ref="#CB05418">䖍</g>。行解相應。內修觀智。外
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0773a" n="0773a"/>
<lb ed="X" n="0773a01"/><lb ed="R112" n="0981b16"/>肅威儀。布薩羯摩。遵如來之遺則。六度萬行。爲佛
<lb ed="X" n="0773a02"/><lb ed="R112" n="0981b17"/>事之莊嚴。語不殺。傷及蠉飛蠕動。卽殺也。語不盜。
<lb ed="X" n="0773a03"/><lb ed="R112" n="0981b18"/>則鼻嚊荷香。卽盜也。語不淫。隔壁聞釵釧聲。卽淫
<lb ed="X" n="0773a04"/><lb ed="R112" n="0982a01"/>也。語不貪。卽一草一針。不敢貪也。語不瞋。則肢體
<lb ed="X" n="0773a05"/><lb ed="R112" n="0982a02"/>損裂。不敢瞋也。語不癡。則等覺如來。一品無明未
<lb ed="X" n="0773a06"/><lb ed="R112" n="0982a03"/>破。亦癡也。義以方外。可謂嚴矣密矣。滯固而入於
<lb ed="X" n="0773a07"/><lb ed="R112" n="0982a04"/>枯稿者。乃小乘獨覺。非大乘圓頓之門。疏通而歸
<lb ed="X" n="0773a08"/><lb ed="R112" n="0982a05"/>於恣肆者。乃放逸狂禪。違梵網木叉之律。罪在學
<lb ed="X" n="0773a09"/><lb ed="R112" n="0982a06"/>人。於佛何損。佛之方嚴如此。此皆傳之金口。載之
<lb ed="X" n="0773a10"/><lb ed="R112" n="0982a07"/>貝經。章明昭著。豈得云非義方耶。</p>
<lb ed="X" n="0773a11"/><lb ed="R112" n="0982a08"/><p xml:id="pX63p0773a1101">論者謂。儒之求放心。似釋氏說入定一般。但釋氏到
<lb ed="X" n="0773a12"/><lb ed="R112" n="0982a09"/>此。便若死了心無主宰。此言似是而實非。放心者。
<lb ed="X" n="0773a13"/><lb ed="R112" n="0982a10"/>心馳千萬里。不勝其翕熠紛飛。求而収之。尙未必
<lb ed="X" n="0773a14"/><lb ed="R112" n="0982a11"/>有把柄。定心者。心攝於一處。<anchor xml:id="nkr_note_add_0773a1401" n="0773a1401"/><anchor xml:id="beg0773a1401" n="0773a1401"/>己<anchor xml:id="end0773a1401"/>自凝寂安恬。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0773001" n="0773001"/>徐而
<lb ed="X" n="0773a15"/><lb ed="R112" n="0982a12"/>俟之。自然能發慧光。謂定心爲死。非知定者也。佛
<lb ed="X" n="0773a16"/><lb ed="R112" n="0982a13"/>氏言止。則必兼觀。言寂則必兼照。有空如來藏。一
<lb ed="X" n="0773a17"/><lb ed="R112" n="0982a14"/>法不立。有不空如來藏。萬法森然。如一輪之月。悉
<lb ed="X" n="0773a18"/><lb ed="R112" n="0982a15"/>照萬波。萬波各有一月。月惟一輪。一味之雨。咸蘇
<lb ed="X" n="0773a19"/><lb ed="R112" n="0982a16"/>萬品。萬品各有一雨。雨上一味。用起於天堂。則慾
<lb ed="X" n="0773a20"/><lb ed="R112" n="0982a17"/>色無色。盡花香臺。用起於地獄。則銅柱鐵床。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0773002" n="0773002"/>編成
<lb ed="X" n="0773a21"/><lb ed="R112" n="0982a18"/>華藏。人王宰臣菩薩應現。螺螄蛤蜊大士化身。種
<lb ed="X" n="0773a22"/><lb ed="R112" n="0982b01"/>種作用。種種事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0773003" n="0773003"/>案。胥從靜定中來也。謂之心死可
<lb ed="X" n="0773a23"/><lb ed="R112" n="0982b02"/>乎。</p>
<lb ed="X" n="0773a24"/><lb ed="R112" n="0982b03"/><p xml:id="pX63p0773a2401">論者謂。佛所謂性。正聖人所謂心。佛所謂心。正聖人
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0773b" n="0773b"/>
<lb ed="X" n="0773b01"/><lb ed="R112" n="0982b04"/>所謂意。佛原不認得這理。便認知覺運動。能視能
<lb ed="X" n="0773b02"/><lb ed="R112" n="0982b05"/>聽能思能動的是理。此言大謬。佛氏之言。心性原
<lb ed="X" n="0773b03"/><lb ed="R112" n="0982b06"/>只是一物。天地間一種淸淨廣大妙湛圓明物事。
<lb ed="X" n="0773b04"/><lb ed="R112" n="0982b07"/>名之爲性。性之靈通處。名之爲心。性如鏡之明。心
<lb ed="X" n="0773b05"/><lb ed="R112" n="0982b08"/>如鏡之照。其實一物也。無所不包褁。總謂之性。性
<lb ed="X" n="0773b06"/><lb ed="R112" n="0982b09"/>而靈通。乃謂之心。如山河大地草木瓦礫。皆有性。
<lb ed="X" n="0773b07"/><lb ed="R112" n="0982b10"/>惟人之性。能靈通知覺。乃可言心。山河大地草木
<lb ed="X" n="0773b08"/><lb ed="R112" n="0982b11"/>瓦礫。止名爲性。不名爲心。佛之所謂心。乃淸淨廣
<lb ed="X" n="0773b09"/><lb ed="R112" n="0982b12"/>大妙湛圓明。謂之本覺。謂之般若。謂之毗盧性海。
<lb ed="X" n="0773b10"/><lb ed="R112" n="0982b13"/>謂之牟尼寶珠。所謂意者。乃人心之識神。生死之
<lb ed="X" n="0773b11"/><lb ed="R112" n="0982b14"/>根本。佛之所以圓修妙悟。必轉此識神而爲之慧。
<lb ed="X" n="0773b12"/><lb ed="R112" n="0982b15"/>乃稱爲轉凡成聖也。葢凡夫之與聖人。本同具此
<lb ed="X" n="0773b13"/><lb ed="R112" n="0982b16"/>心性。凡夫迷眞逐妄。所以智慧化爲識神。聖人破
<lb ed="X" n="0773b14"/><lb ed="R112" n="0982b17"/>妄歸眞。所以識神轉爲智慧。意者佛之所呵也。乃
<lb ed="X" n="0773b15"/><lb ed="R112" n="0982b18"/>云。佛所謂心。正聖人所謂意。其失言多矣。佛氏歸
<lb ed="X" n="0773b16"/><lb ed="R112" n="0983a01"/>眞。則知覺運動。視聽言動。能視能聽。能言能動。無
<lb ed="X" n="0773b17"/><lb ed="R112" n="0983a02"/>非是性。凡夫逐妄。則知覺運動。視聽言動。能視能
<lb ed="X" n="0773b18"/><lb ed="R112" n="0983a03"/>聽。能言能動。無非是妄。謂佛氏只認得能視聽言
<lb ed="X" n="0773b19"/><lb ed="R112" n="0983a04"/>動的是性。豈不愚哉。夫能視能聽能言能動。謂之
<lb ed="X" n="0773b20"/><lb ed="R112" n="0983a05"/>非性不可。而謂佛氏所謂淸淨廣大妙湛圓明之
<lb ed="X" n="0773b21"/><lb ed="R112" n="0983a06"/>性。只在視聽言動得名。有是理乎。夫說性則如來
<lb ed="X" n="0773b22"/><lb ed="R112" n="0983a07"/>會一性於統宗。說理則如來詮萬理於事物。理之
<lb ed="X" n="0773b23"/><lb ed="R112" n="0983a08"/>廣博。橫被法界。理之精微。折入毫芒。二乘之破見
<lb ed="X" n="0773b24"/><lb ed="R112" n="0983a09"/>思。窮理尙粗。菩薩之破無明。窮理極精。等覺之一
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0773c" n="0773c"/>
<lb ed="X" n="0773c01"/><lb ed="R112" n="0983a10"/>品無明未破。則理尙有碍。必入妙覺。而後一眞了
<lb ed="X" n="0773c02"/><lb ed="R112" n="0983a11"/>徹。萬里洞然。謂不認得理字。是何言也。夫理有自
<lb ed="X" n="0773c03"/><lb ed="R112" n="0983a12"/>然。安排<anchor xml:id="nkr_note_add_0773c0301" n="0773c0301"/><anchor xml:id="beg0773c0301" n="0773c0301"/>已<anchor xml:id="end0773c0301"/>遠。理有各當。湊泊卽乖。不安排而有。不
<lb ed="X" n="0773c04"/><lb ed="R112" n="0983a13"/>湊泊而合。此佛理之所次爲至妙也。</p>
<lb ed="X" n="0773c05"/><lb ed="R112" n="0983a14"/><p xml:id="pX63p0773c0501"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0773004" n="0773004"/>白智慧之化。而爲識神也。智見愈多。性靈愈晦。饒他
<lb ed="X" n="0773c06"/><lb ed="R112" n="0983a15"/>說理合明。語言微妙。盡是鬼家活計。播弄精魂。不
<lb ed="X" n="0773c07"/><lb ed="R112" n="0983a16"/>知絕去名言。掃空義理。將平日許多理路窠臼。一
<lb ed="X" n="0773c08"/><lb ed="R112" n="0983a17"/>頓掀翻都盡。而中間止覺。般若熏觀。寂寂惺惺。忽
<lb ed="X" n="0773c09"/><lb ed="R112" n="0983a18"/>然如電光一閃。蓮花乍開。名爲大悟。良以禪家話
<lb ed="X" n="0773c10"/><lb ed="R112" n="0983b01"/>頭正妙。正無有意味。舍分別而得自在。轉識神而
<lb ed="X" n="0773c11"/><lb ed="R112" n="0983b02"/>成般若也。要知六祖樵夫也。以不識一字。而卽得
<lb ed="X" n="0773c12"/><lb ed="R112" n="0983b03"/>證悟。阿難多聞總持人也。以多聞掃盡。而後悟眞
<lb ed="X" n="0773c13"/><lb ed="R112" n="0983b04"/>空。良有以也。</p>
<lb ed="X" n="0773c14"/><lb ed="R112" n="0983b05"/><p xml:id="pX63p0773c1401">論云。佛只認得人心。無所謂道心。不知佛之所最呵
<lb ed="X" n="0773c15"/><lb ed="R112" n="0983b06"/>者人心。所最修者道心也。有善無惡。是道佛心。則
<lb ed="X" n="0773c16"/><lb ed="R112" n="0983b07"/><g ref="#CB16365">󳿭</g>惡盡去。萬善同歸。有淨無染。是道佛心。則一塵
<lb ed="X" n="0773c17"/><lb ed="R112" n="0983b08"/>不染。萬德圓淨。有體有用。是道佛心。則寂而常照。
<lb ed="X" n="0773c18"/><lb ed="R112" n="0983b09"/>照而常寂。以性相不住爲宗。以事理無碍爲則。佛
<lb ed="X" n="0773c19"/><lb ed="R112" n="0983b10"/>全是覺。覺全是道。乃至人心。名爲識神。名爲染法。
<lb ed="X" n="0773c20"/><lb ed="R112" n="0983b11"/>六根妄用。八識熾然。生死根因。三途種子。佛之所
<lb ed="X" n="0773c21"/><lb ed="R112" n="0983b12"/>以精勤修行。單爲去此。謂佛只認得人心。豈知佛
<lb ed="X" n="0773c22"/><lb ed="R112" n="0983b13"/>者或。</p>
<lb ed="X" n="0773c23"/><lb ed="R112" n="0983b14"/><p xml:id="pX63p0773c2301">佛言無念。此無妄念。正念不<g ref="#CB01926">灰</g>滅。般若智在也。外道
<lb ed="X" n="0773c24"/><lb ed="R112" n="0983b15"/>言無想。正念<g ref="#CB01926">灰</g>滅。無般若智熏觀也。</p>
<pb ed="X" xml:id="X63.1258.0774a" n="0774a"/>
<lb ed="X" n="0774a01"/><lb ed="R112" n="0983b16"/><p xml:id="pX63p0774a0101">問定能生慧。慧亦能生定否。答慧之生定。更疾於定
<lb ed="X" n="0774a02"/><lb ed="R112" n="0983b17"/>之生慧。定之生慧。如定水不滅。諸物盡照。慧之生
<lb ed="X" n="0774a03"/><lb ed="R112" n="0983b18"/>定。如慧燈一朗。陰怪盡滅。妙喜云。人說靜了方悟
<lb ed="X" n="0774a04"/><lb ed="R112" n="0984a01"/>我是悟了方靜。未悟時心識紛飛。悟了時方貼貼
<lb ed="X" n="0774a05"/><lb ed="R112" n="0984a02"/>地。</p>
<lb ed="X" n="0774a06"/><lb ed="R112" n="0984a03"/><p xml:id="pX63p0774a0601">問無情是佛否。答無情是佛。死人應是如來。所謂無
<lb ed="X" n="0774a07"/><lb ed="R112" n="0984a04"/>情爲無凡情。非無聖情也。問何名聖情。何名凡情。
<lb ed="X" n="0774a08"/><lb ed="R112" n="0984a05"/>答無分別是非。於一切境上法上。不著不取。是名
<lb ed="X" n="0774a09"/><lb ed="R112" n="0984a06"/>聖情。有分別是非。於一切境上取著。是名凡情。無
<lb ed="X" n="0774a10"/><lb ed="R112" n="0984a07"/>凡情。有聖情。有情亦是無情也。</p></cb:div>
<lb ed="X" n="0774a11"/><lb ed="R112" n="0984a08"/>
<lb ed="X" n="0774a12"/><lb ed="R112" n="0984a09"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>禪宗直指<note place="inline">終</note></cb:jhead></cb:juan>
</body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0768a2301" to="#end0768a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0768b1601" to="#end0768b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0768b1901" to="#end0768b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0768b2301" to="#end0768b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0768b2401" to="#end0768b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0768c0101" to="#end0768c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0769a1401" to="#end0769a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">祛</lem><rdg wit="#wit.orig">袪</rdg></app>
<app from="#beg0769c0901" to="#end0769c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0769c1501" to="#end0769c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0770a0301" to="#end0770a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">伹</rdg></app>
<app from="#beg0770b0101" to="#end0770b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0770b0401" to="#end0770b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0770b2001" to="#end0770b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0771a1701" to="#end0771a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0771c1401" to="#end0771c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app>
<app from="#beg0772c0301" to="#end0772c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0773a1401" to="#end0773a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
<app from="#beg0773c0301" to="#end0773c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="xuzang-notes">
<head>卍續藏 校注</head>
<p>
<note n="0768001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768001">桂疑性</note>
<note n="0768002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768002">密傳參禪一作參禪入門</note>
<note n="0768003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0768003">四字更勘</note>
<note n="0769001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0769001">這疑遣</note>
<note n="0769002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0769002">魔疑磨</note>
<note n="0770001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0770001">乘疑乖</note>
<note n="0770002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0770002">集字疑剩</note>
<note n="0770003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0770003">不疑有</note>
<note n="0771001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0771001">破疑被</note>
<note n="0771002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0771002">走疑定</note>
<note n="0771003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0771003">三疑一</note>
<note n="0771004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0771004">作疑非</note>
<note n="0771005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0771005">抱疑拘</note>
<note n="0772001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0772001">熱疑燒</note>
<note n="0772002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0772002">一疑二</note>
<note n="0772003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0772003">粉疑紛</note>
<note n="0773001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0773001">徐字原本不明</note>
<note n="0773002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0773002">編疑徧</note>
<note n="0773003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0773003">案疑業</note>
<note n="0773004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0773004">白疑臼</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0768a2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0768a2301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0768b1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0768b1601">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0768b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0768b1901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0768b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0768b2301">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0768b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0768b2401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0768c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0768c0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0769a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0769a1401">祛【CB】，袪【卍續】</note>
<note n="0769c0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0769c0901">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0769c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0769c1501">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0770a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0770a0301">但【CB】，伹【卍續】</note>
<note n="0770b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0770b0101">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0770b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0770b0401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0770b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0770b2001">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0771a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0771a1701">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0771c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0771c1401">己【CB】，已【卍續】</note>
<note n="0772c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0772c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0773a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0773a1401">己【CB】，巳【卍續】</note>
<note n="0773c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0773c0301">已【CB】，巳【卍續】</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>